Vakantiedagen Nederland 2026: Rechten en Regels

Elke werknemer in Nederland heeft recht op vakantie. Maar hoeveel dagen zijn dat precies, hoe bouwt u ze op, wanneer vervallen ze en wat mag de werkgever vragen? Dit artikel geeft een volledig overzicht van de regels rondom vakantiedagen en vakantiegeld in Nederland voor 2026.

> QUICK ANSWER: Werknemers in Nederland hebben wettelijk recht op minimaal 20 vakantiedagen per jaar bij een 5-daagse werkweek (4x de contractuele werkweek, BW 7:634). De meeste CAO's geven 25-28 dagen. Wettelijke vakantiedagen vervallen 6 maanden na het opbouwjaar. Vakantiegeld bedraagt minimaal 8% van het bruto jaarloon en wordt doorgaans in mei uitbetaald.

---

Wettelijke basis: artikel 7:634 BW

Het recht op vakantiedagen is geregeld in Boek 7, artikel 634 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Dit artikel bepaalt dat iedere werknemer per jaar recht heeft op vakantie van ten minste vier maal de overeengekomen arbeidsduur per week. Bij een 5-daagse werkweek zijn dat 20 dagen; bij een 4-daagse werkweek 16 dagen.

Dit wettelijke minimum is dwingend recht: werkgever en werknemer kunnen het niet contractueel verlagen. De werkgever mag wel meer vakantiedagen toekennen, en dat doet hij in de praktijk ook vrijwel altijd via een CAO of individuele arbeidsovereenkomst.

---

Hoeveel vakantiedagen heeft u recht?

Wettelijk minimum

| Werkweek | Wettelijk minimum vakantiedagen |

|---------------|---------------------------------|

| 5 dagen/week | 20 dagen |

| 4 dagen/week | 16 dagen |

| 3 dagen/week | 12 dagen |

| Parttimer | Naar rato van contracturen |

Wat CAO's doorgaans toekennen

In de meeste sectoren kennen CAO's aanzienlijk meer vakantiedagen toe:

• •Industrie en productie: 25 dagen
• •Onderwijs: 60+ dagen (schoolvakanties inbegrepen)
• •Zorg: 26-28 dagen
• •Overheid: 26-28 dagen + leeftijdsdagen
• •Handel en retail: 24-26 dagen
• •ICT en financiele dienstverlening: 25-28 dagen

Naarmate u ouder wordt, kennen sommige CAO's extra vakantiedagen toe per leeftijdscategorie. Dit zijn zogenaamde leeftijdsdagen of ADV-dagen.

---

Wettelijke versus bovenwettelijke vakantiedagen

Het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen is van groot belang voor de vraag wanneer ze vervallen en of ze mogen worden uitbetaald:

| Type vakantiedag | Definitie | Vervalperiode | Uitbetaling tijdens dienstverband |

|------------------|-----------|---------------|-----------------------------------|

| Wettelijk | De minimale 20 dagen (of proportioneel) per BW 7:634 | 6 maanden na opbouwjaar (1 juli volgend jaar) | Niet toegestaan |

| Bovenwettelijk | Alles boven het wettelijk minimum | 5 jaar | Toegestaan (via afspraak) |

Praktisch voorbeeld: Uw CAO geeft u 26 vakantiedagen. De eerste 20 zijn wettelijk. Die vervallen op 1 juli 2027 als u ze in 2026 niet opneemt. De overige 6 dagen zijn bovenwettelijk en vervallen pas op 31 december 2031.

---

Opbouw van vakantiedagen

Vakantiedagen worden maandelijks opgebouwd, ook tijdens verlof, ziekte (maximaal 1 jaar conform wetgeving) en zwangerschapsverlof. De opbouw bedraagt 1/12 van het jaarrecht per gewerkte maand.

Als u halverwege het jaar begint, heeft u aan het einde van uw eerste werkjaar recht op de helft van het jaarrecht (naar rato).

Voorbeeld: U begint op 1 juli. Bij 20 vakantiedagen per jaar bouwt u in 6 maanden 10 dagen op.

Opbouw tijdens ziekte

Tijdens ziekte bouwt u vakantiedagen op over de eerste 2 jaar van uw ziekte. Na 2 jaar ziekte stopt de wettelijke opbouw. Dit is geregeld in artikel 7:635 BW. U verliest dus geen vakantiedagen puur door ziek te zijn.

---

Wanneer vervallen vakantiedagen?

Wettelijke vakantiedagen: verval na 6 maanden

Wettelijke vakantiedagen die in een bepaald jaar zijn opgebouwd, vervallen op 1 juli van het volgende jaar. Dus: in 2026 opgebouwde wettelijke dagen vervallen op 1 juli 2027 als u ze niet heeft opgenomen.

Uitzondering: Als u de dagen redelijkerwijs niet heeft kunnen opnemen, bijvoorbeeld door langdurige ziekte of omdat de werkgever vakantie weigerde, vervalt het recht niet. De werkgever moet wel aantonen dat hij u daadwerkelijk in de gelegenheid heeft gesteld de dagen op te nemen.

De Hoge Raad en het Europees Hof van Justitie hebben meermaals bevestigd dat automatisch verval alleen mogelijk is als de werknemer goed is geïnformeerd over de vervaldatum en daadwerkelijk de mogelijkheid had de dagen op te nemen.

Bovenwettelijke vakantiedagen: verval na 5 jaar

Bovenwettelijke dagen vervallen pas na 5 jaar na het einde van het kalenderjaar van opbouw. Dit geldt tenzij in de CAO of arbeidsovereenkomst een kortere termijn is afgesproken.

---

Vakantie opnemen: hoe werkt dat?

U vraagt vakantie aan bij uw werkgever. De werkgever moet de vakantie in principe honoreren tenzij gewichtige bedrijfsbelangen zich daartegen verzetten. Als de werkgever het verzoek afwijst, moet hij dat doen uiterlijk 2 weken nadat u het verzoek heeft ingediend.

Als de werkgever niet reageert, wordt de vakantie geacht te zijn vastgesteld conform uw verzoek.

De werkgever mag de gewenste vakantieperiode niet eenzijdig vaststellen zonder instemming van de werknemer, behalve als dat uitdrukkelijk in de CAO of arbeidsovereenkomst is geregeld.

---

Vakantie tijdens ziekte

Werknemers die ziek zijn, bouwen vakantiedagen op. Maar mogen vakantiedagen worden afgeschreven tijdens ziekte?

De regels:

• •De werkgever en werknemer kunnen schriftelijk overeenkomen dat de werknemer tijdens ziekte op vakantie gaat en dat die dagen worden afgeschreven van het tegoed.
• •Zonder schriftelijke afspraak mogen ziektedagen niet als vakantiedagen worden aangemerkt.
• •Als de werknemer tijdens goedgekeurde vakantie ziek wordt, tellen de ziektedagen niet als vakantiedagen: de werknemer moet een ziekmelding doen en een doktersverklaring overleggen.

---

Vakantiedagen bij ontslag

Bij het einde van het dienstverband heeft u recht op uitbetaling van alle nog openstaande vakantiedagen, zowel wettelijke als bovenwettelijke. De werkgever betaalt het equivalent van het reguliere dagloon per openstaande dag.

Als u te weinig vakantiedagen heeft opgenomen, ontvangt u een uitbetaling. Als u er te veel heeft opgenomen (negatief saldo), mag de werkgever dat verrekenen met uw eindafrekening, maar alleen als dit contractueel is vastgelegd.

Voor meer informatie over uw rechten bij ontslag, inclusief de transitievergoeding en opzegtermijnen, lees dan ons artikel over [opzegtermijnen in Nederland 2026](/nl/blog/opzegtermijn-nederland-2026-werkgever-werknemer).

---

Vakantiegeld: de 8%-regeling

Naast het recht op vrije dagen heeft elke werknemer recht op vakantiegeld (vakantiebijslag). Dit is geregeld in de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML) en bedraagt minimaal 8% van het bruto jaarloon.

Het vakantiegeld staat volledig los van het recht op vrije dagen. U kunt vakantiegeld ontvangen zonder vrije dagen op te nemen.

Berekening:

• •Bruto jaarloon: 36.000 EUR
• •Vakantiebijslag: 36.000 x 8% = 2.880 EUR

In de meeste arbeidscontracten en CAO's wordt het vakantiegeld opgebouwd van 1 juni tot 31 mei en uitbetaald in mei of juni. Via de loonstrook kunt u iedere maand zien hoeveel vakantiegeld u heeft opgebouwd.

Een beknopter overzicht van de regels rondom het minimumloon en vakantiebijslag vindt u in ons artikel over [minimumloon Nederland 2026](/nl/blog/minimumloon-nederland-2026-volledig-overzicht).

---

Feestdagen in Nederland: geen automatisch recht

Nederland kent geen wettelijk recht op vrije feestdagen. Werknemers hebben alleen recht op feestdagen vrij als dat in hun CAO of arbeidsovereenkomst is geregeld. In de praktijk zijn de meeste feestdagen via CAO's geregeld als collectieve vrije dagen.

Officieel erkende feestdagen in Nederland in 2026:

| Feestdag | Datum 2026 |

|-------------------------|-------------------|

| Nieuwjaarsdag | 1 januari |

| Goede Vrijdag | 3 april |

| Eerste Paasdag | 5 april |

| Tweede Paasdag | 6 april |

| Koningsdag | 27 april |

| Bevrijdingsdag | 5 mei (niet altijd verplicht vrij) |

| Hemelvaartsdag | 14 mei |

| Eerste Pinksterdag | 24 mei |

| Tweede Pinksterdag | 25 mei |

| Eerste Kerstdag | 25 december |

| Tweede Kerstdag | 26 december |

Bevrijdingsdag (5 mei) is alleen verplicht vrij voor rijksambtenaren en elke 5 jaar als nationale gedenkdag. Voor andere werknemers bepaalt de CAO of werkgever of het een vrije dag is.

Als u op een feestdag werkt terwijl uw CAO die dag als collectieve vrije dag aanwijst, heeft u recht op compensatie (een extra vrije dag of toeslag).

---

Rechten bij zwangerschapsverlof en ouderschapsverlof

Tijdens zwangerschapsverlof en bevallingsverlof (16 weken) bouwt u vakantiedagen op alsof u werkt. Uw vakantiegeld loopt ook door.

Tijdens ouderschapsverlof (26 weken wettelijk, waarvan 9 weken betaald via UWV) bouwt u vakantiedagen op over de uren die u werkt. Over de verlofuren vindt geen opbouw plaats. Dit kan afwijken als uw CAO gunstiger is.

---

Handhaving: waar kunt u terecht?

Als uw werkgever uw vakantierechten niet respecteert, zijn er meerdere opties:

1. Intern overleg: bespreek het met HR of uw leidinggevende
2. Ondernemingsraad: als die er is, kan de OR bemiddelen
3. Vakbond: biedt juridisch advies en ondersteuning
4. Kantonrechter: vorderingen voor niet-uitbetaald vakantiegeld of niet-erkende vakantiedagen
5. Inspectie SZW: voor melding van overtredingen van de WML (inclusief vakantiebijslag)

Meer informatie over uw rechten als werknemer in Nederland, inclusief ontslagrecht en minimumloon, vindt u ook bij [JobButler Nederland](/nl/).

---

Samenvatting

Vakantiedagen zijn een wettelijk recht in Nederland. Het minimum is 20 dagen per jaar bij een 5-daagse werkweek. Wettelijke dagen vervallen na 6 maanden (1 juli volgend jaar), bovenwettelijke na 5 jaar. Vakantiegeld is verplicht en bedraagt minimaal 8% van uw bruto jaarloon. Feestdagen zijn geen wettelijk recht maar in de meeste CAO's geregeld. Bij ontslag worden resterende vakantiedagen uitbetaald.

---

*Bronnen: Burgerlijk Wetboek Boek 7, artt. 634-645, Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML), rijksoverheid.nl, FNV (fnv.nl), Inspectie SZW*