Hoeveel vakantiedagen heb je wettelijk recht op in 2026?

Minimaal vier keer het aantal uren dat je per week werkt. Bij een fulltime baan van 40 uur is dat 160 uur, oftewel 20 dagen per jaar. Dit staat in artikel 7:634 BW. Veel cao's regelen extra bovenwettelijke dagen, gemiddeld 5 tot 10 per jaar.

Wat is mijn opzegtermijn als werknemer in 2026?

Voor werknemers is de wettelijke opzegtermijn altijd één maand, ongeacht hoe lang je in dienst bent. Dit staat in artikel 7:672 lid 3 BW. In je arbeidscontract of cao kan een langere termijn staan, maximaal zes maanden. De werkgever moet dan minimaal het dubbele opzegtermijn aanhouden.

Hoeveel vakantiegeld krijg ik in 2026?

Wettelijk minimaal 8% van je brutoloon over de afgelopen twaalf maanden, vastgelegd in de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Het wordt meestal in mei of juni uitgekeerd. Bij een bruto jaarsalaris van 40.000 euro is dat dus minimaal 3.200 euro bruto vakantiegeld.

Wat krijg ik betaald als ik ziek ben?

In het eerste jaar minimaal 70% van je loon, met als minimum het wettelijk minimumloon, en in het tweede jaar opnieuw 70% maar zonder de minimumloon-garantie. Dit staat in artikel 7:629 BW. Veel cao's regelen 100% in het eerste jaar en 70% in het tweede jaar.

Heb ik recht op een vast contract na drie tijdelijke contracten?

Ja. Volgens artikel 7:668a BW (de ketenregeling) krijg je een vast contract na drie opeenvolgende tijdelijke contracten, of na 36 maanden in tijdelijke dienst bij dezelfde werkgever. Pauzes korter dan zes maanden tellen mee in de keten.

Hoe lang is het zwangerschapsverlof in Nederland in 2026?

Zwangerschapsverlof bedraagt minimaal 6 en maximaal 16 weken. Het bevallingsverlof start uiterlijk vier weken voor de uitgerekende bevallingsdatum en duurt minimaal tien weken na de bevalling. UWV betaalt 100% van het dagloon tot het maximumdagloon, geregeld in de Wet arbeid en zorg.

Werknemer rechten Nederland 2026: complete gids

> Kort antwoord: Als werknemer in Nederland heb je in 2026 recht op minimaal 20 vakantiedagen per jaar (bij fulltime), 8% vakantiegeld over je brutoloon, één maand opzegtermijn, 70% loondoorbetaling bij ziekte gedurende 104 weken, en 16 weken zwangerschapsverlof. Deze rechten zijn vastgelegd in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en kunnen door je cao worden uitgebreid, nooit verkleind.

Werknemerrechten in Nederland zijn vastgelegd in een combinatie van wetgeving, jurisprudentie, en collectieve arbeidsovereenkomsten. Voor 2026 zijn er enkele wijzigingen ten opzichte van eerdere jaren, vooral rond loondoorbetaling bij ziekte en de regels voor flexibel werken. Dit artikel gaat per onderwerp door alle rechten waarop je je kunt beroepen.

Wat zijn je basisrechten als werknemer?

De juridische basis voor jouw rechten als werknemer ligt in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, titel 10 (artikelen 7:610 tot en met 7:691). Daarnaast gelden de Arbeidstijdenwet, de Arbeidsomstandighedenwet, de Wet minimumloon en de Wet arbeid en zorg. Een cao kan hier nog bovenop komen.

Je hebt in 2026 minimaal recht op:

•Het wettelijk minimumloon (per 1 januari 2026: 14,06 euro per uur voor werknemers van 21 jaar en ouder, gebaseerd op de halfjaarlijkse indexatie van het ministerie van Sociale Zaken)
•8% vakantiegeld per jaar
•20 vakantiedagen per jaar bij fulltime werk
•Een schriftelijke arbeidsovereenkomst binnen een maand na indiensttreding
•Loondoorbetaling bij ziekte
•Een veilige werkplek conform de Arbowet
•Bescherming tegen discriminatie op grond van leeftijd, geslacht, herkomst, seksualiteit, godsdienst of handicap (Algemene wet gelijke behandeling)

Wat veel werknemers vergeten: een cao geldt vaak ook als je geen lid bent van een vakbond. Algemeen verbindend verklaarde cao's gelden voor iedereen in de sector. Controleer altijd of er een cao van toepassing is via [uwv.nl](https://www.uwv.nl) of bij je werkgever zelf.

Hoeveel vakantiedagen heb je in 2026?

De wettelijke regeling staat in artikel 7:634 BW. Je hebt recht op vier keer het aantal uren dat je per week werkt aan vakantie per kalenderjaar.

| Werkweek | Wettelijke vakantiedagen | Veelvoorkomend (met cao) |

| --- | --- | --- |

| 40 uur (5 dagen) | 20 dagen | 25 tot 30 dagen |

| 32 uur (4 dagen) | 16 dagen | 20 tot 24 dagen |

| 24 uur (3 dagen) | 12 dagen | 15 tot 18 dagen |

| 16 uur (2 dagen) | 8 dagen | 10 tot 12 dagen |

Wat veel mensen niet weten: je wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Bovenwettelijke dagen (die je via je cao krijgt) verjaren pas na vijf jaar. Plan dus je wettelijke dagen eerst.

Je werkgever kan je niet dwingen om vakantiedagen op specifieke momenten op te nemen, behalve in twee gevallen: tijdens een collectieve bedrijfssluiting (mits in de cao geregeld) of als je structureel weigert vakantie op te nemen. Wil je een nauwkeurige berekening van je opbouw, gebruik dan de [salaris- en vakantiecalculator](/nl/tools/salary-calculator).

Hoeveel vakantiegeld krijg je?

De Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML) bepaalt dat je minimaal 8% vakantiegeld krijgt over je brutoloon. Het wordt berekend over de periode juni tot en met mei. De uitbetaling vindt traditioneel in mei of juni plaats.

Voorbeeld berekening bij een fulltime jaarsalaris van 45.000 euro bruto:

8% van 45.000 = 3.600 euro bruto vakantiegeld

Let op: vakantiegeld wordt apart belast met meestal het bijzonder tarief. Houd er rekening mee dat je netto ongeveer 50% tot 60% overhoudt, afhankelijk van je belastingschijf. Een uitgebreid overzicht van het Nederlandse belastingsysteem vind je in onze gids over [belastingaangifte](/nl/blog/belastingaangifte-nl-2026-alles-wat-je-moet-weten).

Sommige werkgevers betalen vakantiegeld maandelijks uit. Dat mag, mits het ten minste even hoog is als 8% van je jaarsalaris.

Wat is je opzegtermijn als werknemer?

Voor werknemers geldt altijd een opzegtermijn van één maand, ongeacht hoe lang je in dienst bent. Dit staat in artikel 7:672 lid 3 BW. Voor werkgevers ligt dat anders en is de termijn afhankelijk van de duur van het dienstverband.

| Duur dienstverband | Opzegtermijn werkgever | Opzegtermijn werknemer |

| --- | --- | --- |

| Minder dan 5 jaar | 1 maand | 1 maand |

| 5 tot 10 jaar | 2 maanden | 1 maand |

| 10 tot 15 jaar | 3 maanden | 1 maand |

| 15 jaar of meer | 4 maanden | 1 maand |

Je arbeidscontract kan een langere opzegtermijn voor jou bevatten, met een maximum van zes maanden. In dat geval moet de werkgever minimaal het dubbele aanhouden. Een opzegtermijn van drie maanden voor jou betekent dus zes maanden voor de werkgever.

Opzeggen moet altijd schriftelijk gebeuren tegen het einde van de maand, tenzij anders afgesproken. Een aangetekende brief of e-mail met leesbevestiging is verstandig om misverstanden te voorkomen.

Wat zijn je rechten bij ziekte?

Bij ziekte geldt artikel 7:629 BW. De werkgever moet minimaal 70% van je loon doorbetalen gedurende maximaal 104 weken (twee jaar). In het eerste jaar geldt het minimumloon als ondergrens, in het tweede jaar niet meer.

Veelvoorkomende afspraken in cao's:

•Jaar 1: 100% van het loon
•Jaar 2: 70% tot 90% van het loon
•Re-integratieplicht voor beide partijen (Wet verbetering poortwachter)

Belangrijke verplichtingen voor jou als werknemer:

•Je ziekmelden op de eerste ziektedag, meestal vóór een bepaald tijdstip (vaak 09:00 of 10:00)
•Meewerken aan re-integratie en redelijke voorstellen van de bedrijfsarts
•Bereikbaar zijn op het afgesproken verpleegadres tijdens controle-uren

Als je twee jaar ziek bent en niet kunt terugkeren, kun je een WIA-uitkering aanvragen bij het UWV. De keuring vindt plaats in week 91 tot 93. Meer informatie vind je op [uwv.nl/wia](https://www.uwv.nl/particulieren/ziek/ziek-wia-uitkering).

Hoe werkt zwangerschapsverlof in 2026?

Zwangerschapsverlof en bevallingsverlof zijn geregeld in de Wet arbeid en zorg (Wazo). Samen duren ze minimaal 16 weken.

•Zwangerschapsverlof: 4 tot 6 weken vóór de uitgerekende datum
•Bevallingsverlof: minimaal 10 weken na de bevalling

Tijdens dit verlof betaalt het UWV 100% van je dagloon, tot het maximumdagloon (in 2026 ongeveer 274,84 euro per dag bruto, afhankelijk van indexering). Je werkgever vraagt deze uitkering namens jou aan.

Daarnaast hebben partners recht op:

•1 week (5 werkdagen) volledig betaald geboorteverlof, op te nemen in de eerste vier weken
•5 weken aanvullend geboorteverlof tegen 70% van het dagloon, op te nemen binnen zes maanden na de bevalling
•26 weken ouderschapsverlof per kind, waarvan 9 weken betaald (tegen 70% van het dagloon) in de eerste 12 levensmaanden

Voor 2026 is het ouderschapsverlof opgehoogd: de eerste 9 weken zijn nu betaald, voorheen waren dat 9 weken aan 70% dagloon, gelijkblijvend met 2025.

Wat als je werkgever de wet overtreedt?

Helaas komt het regelmatig voor dat werkgevers rechten niet correct toepassen. Veelvoorkomende overtredingen:

•Geen of te laag vakantiegeld uitbetalen
•Onterechte opzegging of slechte ontslagprocedure
•Niet doorbetalen tijdens ziekte
•Onbetaald overwerk dat niet gecompenseerd wordt
•Geen schriftelijke arbeidsovereenkomst

Welke stappen kun je nemen:

Praat eerst met je werkgever of HR. Veel zaken berusten op miscommunicatie of onbekendheid met de regels.
Schakel je ondernemingsraad in (indien aanwezig). Bedrijven met 50+ werknemers zijn verplicht een OR te hebben.
Bel het Juridisch Loket ([juridischloket.nl](https://www.juridischloket.nl), gratis eerste advies).
Word lid van een vakbond zoals FNV ([fnv.nl](https://www.fnv.nl)) of CNV ([cnv.nl](https://www.cnv.nl)) voor juridische bijstand en mediation.
Stap naar de kantonrechter. Bij arbeidsgeschillen is geen advocaat verplicht. De griffierechten zijn relatief laag (in 2026 rond de 88 tot 295 euro voor particulieren).

Bij ontslagdiscussies is de transitievergoeding vaak een belangrijk onderwerp. Sinds 2020 heb je recht op transitievergoeding vanaf de eerste werkdag bij ontslag op initiatief van de werkgever. De berekening is een derde maandsalaris per gewerkt jaar.

Voor specifieke salaris- en arbeidsvoorwaardenvragen kun je terecht op onze [blog](/nl/blog) waar we regelmatig actuele onderwerpen uitlichten.

Wat zijn je rechten bij flexwerk en uitzendwerk?

In 2026 zijn de rechten van flexwerkers verder versterkt. De Wet werk en zekerheid (sinds 2015) en latere wijzigingen door de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) hebben de positie van uitzendkrachten, oproepkrachten en flexwerkers verbeterd.

Belangrijkste rechten in 2026:

•Uitzendkracht: na fase A (78 weken) ontstaat recht op een tijdelijk contract bij het uitzendbureau (fase B). Na fase B volgt fase C, een vast contract.
•Oproepkracht: na 12 maanden moet de werkgever een aanbod doen voor een vast aantal uren, gebaseerd op het gemiddelde van de laatste drie maanden.
•Tijdelijk contract: opbouw van transitievergoeding vanaf de eerste werkdag. Na drie tijdelijke contracten of 36 maanden in tijdelijke dienst recht op een vast contract (ketenregeling, artikel 7:668a BW).
•Payrollwerker: dezelfde primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden als de werknemers van de inlener.

Voor een snelle check of jouw contract aan de wettelijke eisen voldoet, kun je een eerste indicatie krijgen via onze [salariscalculator](/nl/tools/salary-calculator), waarmee je ook ziet of je bruto-netto klopt.

Veelgestelde vragen

Krijg ik vakantiegeld over overuren?

Ja, vakantiegeld wordt berekend over je totale brutoloon, inclusief structurele overwerkvergoedingen. Incidentele overuren tellen meestal niet mee, tenzij anders bepaald in de cao.

Mag mijn werkgever mijn vakantiedagen weigeren?

In principe niet, tenzij er gewichtige bedrijfsbelangen zijn (artikel 7:638 BW). De werkgever moet binnen twee weken na jouw aanvraag schriftelijk reageren, anders is je vakantie automatisch goedgekeurd.

Kan ik tijdens proeftijd zomaar ontslagen worden?

Ja, tijdens een geldige proeftijd kan zowel werkgever als werknemer zonder reden en zonder opzegtermijn opzeggen. De proeftijd is wel aan strikte regels gebonden: maximaal 1 maand bij contracten korter dan 2 jaar, maximaal 2 maanden bij langere contracten.

Wat is mijn recht op thuiswerken in 2026?

Sinds de Wet flexibel werken kun je een verzoek indienen om thuis te werken. Je werkgever moet dit serieus afwegen. Bij bedrijven met meer dan 10 werknemers moet een afwijzing schriftelijk gemotiveerd worden. Recht op fysiek thuiswerken bestaat (nog) niet als afdwingbaar recht.

Hoe vraag ik transitievergoeding aan?

De transitievergoeding wordt automatisch berekend en uitgekeerd bij ontslag op initiatief van de werkgever. Maakt de werkgever bezwaar of berekent hij verkeerd, schakel dan het Juridisch Loket of een arbeidsrechtadvocaat in. De vergoeding is een derde maandsalaris per gewerkt jaar, ook bij minder dan twee jaar dienstverband.

Heb ik recht op een dertiende maand?

Niet wettelijk. Een dertiende maand is een arbeidsvoorwaarde uit je cao of arbeidscontract. Controleer altijd je cao en contract op aanvullende toezeggingen.

Bronnen

•Burgerlijk Wetboek, Boek 7, Titel 10 (artikelen 7:610 tot 7:691): [wetten.overheid.nl/BWBR0005290](https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290)
•Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag: [wetten.overheid.nl/BWBR0002638](https://wetten.overheid.nl/BWBR0002638)
•Wet arbeid en zorg: [wetten.overheid.nl/BWBR0013008](https://wetten.overheid.nl/BWBR0013008)
•UWV (uitkeringen en WIA-keuringen): [uwv.nl](https://www.uwv.nl)
•Belastingdienst (loonheffing en vakantiegeld): [belastingdienst.nl](https://www.belastingdienst.nl)
•Juridisch Loket (gratis juridisch advies): [juridischloket.nl](https://www.juridischloket.nl)
•FNV vakbond: [fnv.nl](https://www.fnv.nl)
•CNV vakbond: [cnv.nl](https://www.cnv.nl)
•Rijksoverheid arbeidsrecht: [rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsovereenkomst-en-cao](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/arbeidsovereenkomst-en-cao)